مفهوم تحقیق : واژه تحقیق از زبان عربی گرفته شده است در لغت به معنای درست کردن، بر رسیدن، پژوهش، رسیدگی، بررسی، مطالعه ، حقیقت  و واقعیت است (فرهنگ معین )
تعریف تحقیق از دید دیوئی: ”جان دیویی“ در کتاب منطق نظریه تحقیق، تحقیق  را چنین تعریف کرده است: تحقیق عبارت است از تغییر کنترل شده ی یک موقعیت غیرثابت  یا نامعین به موقعیتی که از لحاظ ویژگی ها و روابط کاملاً معین و ثابت است  و در وضعی قرار دارد که عناصر موقعیت اصلی بصورت یک کل متحد تغییر یافته اند.
”علی دلاور“ تحقیق به عنوان یک فرایند پژوهشی یک فعالیت منظم است که در درست ترین شکل خود واجد 2 شرط است
1-کنترل دقیق : شرطی که مانع تاثیر عوامل نامربوط و مزاحم می شود= اعتبار درونی                                     
2-نمونه گیری صحیح شرطی که یافته های پژوهشی را قابل تعمیم می سازد=اعتبار بیرونی
بطور کلی مجموعه فعالیت های منظمی است که محقق به منظور شناخت و تبیین پدیده های آموزشی و تربیتی انجام می دهد تحقیق در علوم تربیتی نام دارد. تحقیق در تعلیم و تربیت علاوه براینکه برجنبه شناخت و تبیین تاکید دارد دونوع تحقیق بنیادی و کاربردی را نیز در بر می گیرد.
پژوهش بنیادی: اگر چه می تواند کاربردهای علمی داشته باشد ولی هدف اصلی و اساسی آن افزایش حیطه فهم و دانش است.
پژوهش کاربردی: هدف اصلی کشف علمی نیست بلکه آزمودن و بررسی امکان کاربرد دانش است و موضوع اصلی خود را در تعلیم و تربیت از مسائل و مشکلات روزمره ی اموزشی و تربیتی انتخاب می کند.
تحقیق کیفی : عبارت است از مجموعه فعالیت هایی مثل مشاهده ، مصاحبه و شرکت گسترده در فعالیت های پژوهشی که هر کدام به نحوی محقق را در کسب اطلاعات دست اول درباره موضوع مورد تحقیق یاری می دهند. در این روش دسترسی به اطلاعات یعنی زندگی کردن با مردم مورد پژوهش،یادگیری فرهنگ آنها از جمله مبانی ارزشی، عقیدتی و رفتاری، یادگیری زبان آنها، تلاش برای درک احساس، انگیزش و هیجان های آنهاست محقق کیفی، رفتار اجتماعی را به این دلیل درک می کند که خود را به جای دیگران قرار می دهد. (علی دلاور)                                   
اجزای عمده تشکیل دهنده ی تحقیق کیفی از دید آنسلیم، استراس و جولیت کوربین
1-نظریه مبنایی 2-مردم نگاری یا قوم نگاری 3-پدیدارشناختی 4-وقایع زندگی یا تحقیق زندگی نامه ای 5-تحلیل مکالمات(گفتمان) 6-تاویل شناسی (هرمنوتیک)7-کردار شناسی8-نشانه شناسی 9-جامعه سنجی

مردم نگاری
تاریخچه مردم نگاری : مردم نگاری یکی از مهم ترین روش های پژوهش در مطالعات مردن شناسی است. در اواخر قرن 18 ، به منظور سناخت شیوه های زندگی مردم قاره های دیگر بوسیله اروپائیان بکار برده شد و در قرن 19 رونق گرفت.
تعریف مردم نگاری : از نظر لغوی روش مردم نگاری یعنی توضیح یک قبیله یا قوم ولی از نظر روش یعنی روش تحقیق علمی و مطالعه زمینه ای و مجموع روش های گردآوری شده جهت توصیف یک فعالیت خاص اجتماعی و یا نوع زندگی دسته ای از افراد جامعه، مردم نگاری عبارت است از  مطالعه دقیق و همه جانبه تظاهرات مادی و غیرمادی فعالیت های انسانی در جامعه ای محدود
مردم نگاری به بررسی، توصیف و تفسیر فرهنگ انسان ها دربافت و محیط اجتماعی ویژه خودشان می پردازد. یکی از اهداف خاص مردم نگار یعنی توصیف به همان گونه که هست نه با تعبیر یا تغییر و ارزش گذاری و برخورد تعصب آمیز
ارتباط مردم نگاری با مردم شناسی
 مردم نگاری و مردم شناسی دو رشته فرعی از انسان شناسی فرهنگی هستند. مردم نگاری صرفاً جنبه توصیفی داشته و فقط اطلاعاتی از فرهنگ را بدون هرنوع تفسیری ارائه می کند ولی مردم شناسی اطلاعات بدست آمده را طبقه بندی می کند در واقع مرحله اول تحقیق مردم شناسی، مردم نگاری است.
ویژگی های تحقیقات قوم نگاری
1-ویژگی محیط گرایی 2-ماهیت کیفی-پدیدارشناختی 3-استفاد از روش شرکت کننده – مشاهده گر  4-دیدگاه کل گرا

روش جمع آوری اطلاعات
1-پرسشنامه
2-مصاحبه و مشاهده
3-مطالعه اسناد و مدارک(اسناد مکتوب - مدارک شفاهی - عکس و صدابرداری - جمع اوری ابزار و تشکیل حوزه های مردم نگاری)

برگرفته از ارائه پروژه مردم نگاری - کلاس روش تحقیق دکتر دارایی

گروه: دنیا یغما - صدیقه حسینی - زینب فیضی